Takvimler 8 Eylül 1946’yı gösterdiğinde Mardin’in Savur ilçesinde dünyaya gözlerini açan ve çiftçi bir ailenin oğlu olan  Aziz Sancar,  bu ailenin  sekiz çocuğundan yedincisidir… Aziz Sancar, anne ve babasının eğitimden uzak büyütüldüğünü ve hatta ikisinin de okuma yazma bilmediğini ifade ediyor ve devam ediyor:  ‘’Anne ve babam eğitimden uzak olmasına rağmen benim okumam için ellerinden gelenin çok daha fazlasını yaptılar.’’

Aziz Sancar’ın kardeşlerinden bir tanesi olan ve kendisinden 9 yaş büyük olan abisi Kenan Sancar, başarılı bir asker olarak ordudan emekli olmuş ve Aziz Sancar’ın eğitim hayatında da önemli bir noktada yer almıştır. İlkokul eğitiminin büyük bir kısmında abisinin yanında ikamet etmiş ve maddi anlamda da abisinden büyük destek görmüştür.

Eğitim Hayatı

İlkokul ve Ortaokul öğrenimini Mardin ve Savur’da tamamlayan Aziz Sancar, lisans eğitimini ise İstanbul Üniversitesinde tamamlamıştır. Tıp Fakültesi öğrencisi olan bilim insanı, 1963 yılında başladığı lisans eğitimini 1969 yılında tamamlamış ve başarıyla mezun olmuştur. Üniversite eğitimini tamamladıktan sonra memleketine yani Savur ilçesine geri dönerek buradaki bir sağlık ocağında 2 yıl boyunca hekimlik mesleğini yürütmüştür. Hekimlik sonrası eğitim ve kariyeri ile ilgili önemli bir karar almış ve Dallas’a giderek Dallas Texas Üniversitesinde  ‘’Moleküler Biyoloji’’ alanında doktora yapmıştır.

Doçentlik tezini ise Yale Üniversitesinde tamamlamış ve DNA onarımı üzerine birtakım çalışmalar yürütmüştür. Takvimler 1982’yi gösterdiğinde Chapel Hill’de Biyokimya ve Biyofizik alanında çalışmalar yürütmüş ve DNA Onarımı, Biyolojik Saat, Kanser Tedavisi’’ gibi konular ile birlikte yelpazeyi biraz daha genişletmeyi başarmıştır.

Hali hazırda devam etmekte olduğu Kuzey Karolina Üniversitesi Biyokimya ve Biyofizik Bölümündeki Profesörlüğe ise 1997 yılında adım atmıştır. Tam görevi ise ‘’Sarah Graham Kenan Profesörü’’ olarak tanımlanıyor. Eğitim hayatı ve yaşantısı boyunca 33 kitap ve 415 makaleye hayat verdiğini de belirtmek gerekiyor.

Evliliği ve Sosyal Yaşantısı

Biyokimya profesörü ve öğretim üyesi olan Gwen Boles Sancar ile evli olan Aziz Sancar, değerli eşi ile birlikte eğitime katkıda bulunmaya devam ediyor. Birlikte yürüttükleri proje sayesinde Amerika Birleşik Devletlerinde eğitim gören Türk öğrencilere burs desteği ve maddi yardım sunduklarını da ifade etmekte fayda var.

Aziz&Gwen Sancar Vakfı da eğitime yaptıkları katkının en güzel ve en önemli somut örneklerinden bir tanesidir. Vakfın amacı, öncelikli olarak bu bölgede eğitim alan öğrencilere maddi ve manevi destek sunmak ve akabinde Amerika Birleşik Devletleri ve Türkiye arasındaki dostluğu güçlü kılmaktır. Vakıf bünyesinde hizmet veren birtakım kuruluşlar da mevcut ve bu kuruluşların maddi kaygı gütmeden yardım için hayata geçirildiğini söyleyebiliriz. Carolina Türk Evi, bu oluşumlardan bir tanesi ve yine bölgede eğitim gören Türk öğrencilere barınma fırsatı sunan özel bir yapılanma olduğunu da ifade etmekte fayda var. Burası bir öğrenci misafirhanesi ve barınma ihtiyaçlarının yanı sıra maddi anlamda sıkıntı yaşayan öğrencilerin de kısa süreli sığınabileceği bir liman olarak faaliyet gösteriyor.

Aziz Sancar, yalnızca eğitim hayatı ile değil, sosyal yaşantısı ile de tanınması gereken bilim insanlarından bir tanesidir. Lise yıllarında çok iyi futbol oynadığını kendisi de ifade ediyor ve lise takımının kaleciliğini yaptıktan sonra Genç Milli futbol Takımının seçmeleri için davet aldığını da söylüyor. Eğitim hayatının öncelikli olması ve ağır basması nedeniyle futbolculuk kariyerinin erken bittiği ise aşikar…

Aziz Sancar ve eşi, hali hazırda görevlerini de yürüttükleri Chapel Hill’de ikamet etmektedir.

Elde Ettiği Başarılar ve Sahip Olduğu Ödüller

Türk Bilim İnsanı Aziz Sancar’ın, Türk dünyasının göğsünü kabartan çok sayıda başarıya imza attığını biliyoruz. Bunlardan bir tanesi Amerika Birleşik Devletleri Ulusal Bilimler Akademisi’ne seçilen ilk Türk olarak tarihe geçmeyi başarmış durumda.

Kendi geliştirdiği ve kendi adını verdiği buluşu, Maxicell tekniği ile geliştirilmiş ve “excinuclease/excision nuclease” enzimi terimi de Oxford Biyokimya ve Moleküler Biyoloji Sözlüğünde kendine yer bulmuştur.

takvimler 2015’i gösterdiğinde sahip olduğu Nobel Kimya Ödülü ile adını tüm dünyaya duyurmayı başarmış ve çalışmalarını daha geniş kitlelere ulaştırmak adına büyük bir fırsat elde etmiştir.

‘’Hücrelerin, hasar gören DNA’ları nasıl onardığını ve Genetik bilgisini koruduğunu haritalandıran’’ araştırmaları neticesinde sahip olduğu bu ödül ile birlikte ülkemiz de Aziz Sancar isminde bir dehanın varlığını daha güçlü bir şekilde kabul etmiştir. Aziz Sancar’ın aldığı ödüller ise aşağıdaki gibidir:

  • 1984 yılında ABD Ulusal Bilim Vakfı tarafından ‘’Genç Araştırmacı’’ ödülüne layık görülmüştür.
  • 1990 yılında Amerikan Fotobiyoloji Derneği tarafından ödüllendirilmiştir.
  • 1997 yılında Tübitak ödülünün sahibi olmuştur.
  • 2004 yılında ABD Fen ve sosyal Bilimler akademisi ödülünün sahibi de yine Aziz Sancar’dır.
  • Takvimler 2005’i gösterdiğinde ise ABD Ulusal Bilimler Akademisi üyeliğine seçilmiştir.
  • 2006 yılında Türkiye Bilimler Akademisi ödülünün sahibi olmuştur.
  • 2007 yılında Vehbi Koç ödülü de yine Aziz Sancar2ın elde ettiği başarılar ve aldığı ödüllerden bir tanesidir.
  • 2015 yılında ise bizleri ve tüm dünyayı gururlandıran Nobel Kimya Ödülü Aziz Sancar’a verilmiştir.