Sabit hızla hareket eden bir cisme hareket yönüne dik ve büyüklüğü değişmeyen bir kuvvet sürekli etki ederse cisim çembersel bir yörüngede hareket etmeye başlar, cismin hızının büyüklüğü değişmeden  çembersel yörünge üzerinde yaptığı harekete düzgün çembersel hareket denir.

Periyot ( T )

Çembersel hareket yapan cismin bir tam devir yapması için geçen süreye denir. Birimi saniyedir.

Frekans (F)

Çembersel hareket yapan cismin bir saniyede yaptığı devir sayısına denir. Birimi s-1 veya hertz(hz) dir.

Periyot ve frekans arasında   T.f=1  bağıntısı vardır.

Konum Vektörü

Çemberin merkezinden hareket eden cisme doğru çizilen vektöre denir. Bazı kaynaklarda yarıçap vektörü olarak da geçmektedir.

                               Konum Vektörü

Açısal Sürat ( w )

Konum vektörünün birim zamanda taradığı açının radyan cinsinden verilmesine açısal sürat denir. Konum vektörü bir tam devir yaptığını farz edelim Sürat=(yol/zaman)   formülüne göre Yol=2π,   zaman=T(periyot)  ise açısal sürat;

Açısal Hız vektörünün yönü sağ el kuralı ile bulunur. Sağ avuç içimiz  çemberin merkezine bakacak şekilde açıp 4 parmağımızı çembersel hareketin dolanımı yönünde uzatırsak, baş parmağımız açısal hızın yönünü gösterir.

Açısal Hız(w)

.

 

Çizgisel Hız (V )

Çembersel hareket yapan cismin yörünge üzerinde birim zamanda aldığı yola denir.  Cisim Çember üzerinde bir tam devir yaptığı zaman 2πr yolunu alır, sürat=(yol/zaman)   formülüne gör   zaman=T(periyot)  ise çizgisel hız;

Çizgisel hız ve Açısal hız arasında aşağıdaki bağıntı vardır.

V=W.r

 

Merkezcil İvme ve Ortalama İvme

Çembersel hareket yapan cismin hızı sabittir fakat hızın yönü sürekli değiştiği için  ivme oluşur. Oluşan ivmeye Merkezcil İvme denir. Merkezcil ivmenin yönünü Newtonun hareket yasalarından faydalanarak yorumlarız. Hareket yasalarına göre ivme ve Net Kuvvet aynı yönlüdür, çembersel harekette net kuvvetin yönü merkeze doğru olduğu için Merkezcil ivmenin yönü de çemberin merkezine doğrudur.

Merkezcil ivme aşağıda verilen formülle bulunur.

Merkezcil Kuvvet

Cisim çembersel bir yörüngede dolanım yapması için, cisimden çemberin merkezine doğru net bir kuvvet oluşmalıdır. Oluşan bu kuvvete merkezcil kuvvet denir.

Yeni bir değildir.  Bunu örneklendirecek olursak;  güneş sistemi etrafında gezegenlerin dolaşmasın sağlayan kütle çekimi kuvveti  veya yatay zeminde tabla üzerindeki bir cismin tabladan savrulmadan çembersel hareket yapmasını sağlayan  kuvvet sürtünme kuvveti birer merkezcil kuvvettir.

Sonuca bağlayacak okursak çembersel hareket yapan bir cisim üzerinde oluşan net kuvvet merkezcil kuvvettir.

Fnet =Fmer